Verslag nummer 87
Toegevoegd op donderdag 8 januari 2026
1.195 woorden
Girl in a Band
In 1987 maakte ik kennis met Sonic Youth. In dat jaar brachten zij het album Sister uit en mijn goede vriend R gaf me een cassette met een kopie daarvan. Binnen mijn meer op klassiek gerichte opvoeding en de reguliere pop waar ik me tot dan toe mee bezighield, vormde dit album een opening naar een voor mij nieuw en onbekend muziekgenre: de dissonante akkoorden op atypisch gestemde gitaren, muziek die tegelijkertijd hard en toch zacht, zowel melodieus als lawaaiig was, lange instrumentale stukken die meer geïmproviseerd dan geproduceerd leken...
Nog altijd is Sonic Youth als achtergrond aanwezig. Ik draai eigenlijk nooit muziek, maar als ik wat opzet is het vaak iets van deze band (of iets van Mahler). Toen ik dus in het decembernummer van De Nederlandse Boekengidsa een artikeltje las over een herdruk van de autobiografie van Kim Gorden (de bassis en mede-oprichter van Sonic Youth) raakte ik wel geïnteresseerd. En het toeval wilde dat mijn goede vriend T nog een kado voor m'n verjaardag zocht, dus tijdens een gezellig samenzijn in een etablissement in de stad kreeg ik het boek in m'n bezit (de bon van dat samenzijn zit als herinnering in het exemplaar).
A Memoir
De ondertitel van Girl in a Band is A Memoir. Het is dan ook niet een reguliere autobiografie – het is ook een beschrijving van de muziekscène in New York aan het begin van de jaren tachtig, een persoonlijke reflectie op de rol van een vrouwelijk bandlid in de alternatieve rock, een afrekening met Thurston Moore (haar ex-partner en mede-oprichter van Sonic Youth), en een contextualisering van de albums die de band tijdens haar bestaan heeft uitgebracht.
Gordon begint het boek met het laatste concert van Sonic Youth ooit heeft gegeven, in 2011 op het SWU-festival in São Paulo. Dit concert was 'all about the boys', met a-typische schouderklopjes en een zo groot mogelijke afstand tussen haar en Thurston Moore. Ze heeft het concert nooit terug willen zien.
Hierna gaat ze in op haar (vroege) jeugd. De vakanties met haar ouders en vrienden naar Klamath, de relatie met haar oudere broer Keller (die later psychotisch werd), of haar ontwakende seksualiteit (we lezen wel erg veel over de verschillende vriendjes en flirts die ze in deze periode heeft gehad). Het is interessant om te lezen hoe ze beïnvloed is geweest door de muziek die haar ouders luisterden (vooral veel jazz en John Coltrain en hoe ze naar de middelbare school naar de kunstacademie ging.
Haar echte creatieve leven begint wanneer ze naar New York verhuist. Met behulp van een vriend onderneemt ze de rit van Los Angeles naar de oostkust waar ze de eerste periode bij een vriendin in huis verblijft. In deze periode ontdekt ze het nachtleven, en met name The Mudd Club (genoemd naar Samuel Mudd, de arts die John Booth behandelde na zijn aanslag op Lincoln, p.117) en Tier 3 ("Joy Division was scheduled to play at Tier 3, but Ian Curtis killed himself a week before the gig", p.118).
Het begin
Hier komt ze in aanraking met de No Wave muziek, met artiesten als Teenage Jesus and the Jerks (Lydia Lunch), 8 Eyed Spy, of Young Marble Giants, en ontdekt ze dat muziek voor haar een creatieve uitlaapklep is die ze in haar reguliere artistieke praktijk mist.
Art has always given me direction, a way forward, even when I sometimes felt I was floating. But when I saw and heard No Wave bands, some equation in my head and body pieced together instantly. A phantom thing had been missing from my life and here it was, finally, unconventional, personal but at the same time not, and confrontational. What's more, every No Wave gig felt precarious, a rush, a cheek-burn, since you knew the band onstage could break up any moment. (p.101)
Al snel gaat ze ook zelf spelen: "From the beginning, music for me was visceral. I loved playing music. When it was going well, it was almost an extatic experience", (146). Nadat ze in Thurston Moore ontmoet en hij bij haar inttrekt gaat het snel. Na wat onduidelijke startpunten richten ze op een gegeven moment Sonic Youth op ("As soon as Thurston came up with the name Sonic Youth, we simultaneously knew how we wanted the music to sound", p.121). Hun eerste album, Confusion is Sex, en hun tweede album, Bad Moon Rising, werden beiden goed ontvangen en sindsdien stond Sonic Youth als mijlpaal van de alternatieve rock in de jaren tachtig en negentig.
Het einde
Nadat hun dochter Coco is geboren verhuizen Gordon en Moore naar Northampton, MA. Vanaf dat moment gaat het bergafwaarts met hun relatie. Gordon probeert wanhopig haar creatieve en muzikale carrière met het ouderschap te combineren, terwijl Moore meer en meer in de studio in New York verblijft. Na de onvermijdelijke andere vrouw ('her', zoals Gordon haar blijft noemen), de verbroken beloften en de continue verandering van de Moore's gemoedstoestand gaan Moore en Gordon uit elkaar. Het laatste Sonic Youth-album, The Eternal, was net daarvoor uitgekomen en de tour die daarbij hoorde ging evengoed door – met het dramatische laatste concert in São Paulo als afsluiter.
Conclusie
Hoewel Girl in a Band prettig leest en behoorlijk informatief is. Ik wist niet zo veel van de No Wave bijvoorbeeld, of waarom er een gehaakt poppetje op de cover van Goo staat ("a perfect symbol of American culture, where newness replaces the old, messy, fragrant, real, humanized form of anything, lest we ever be reminded of dying", p.188) of dat Kurt Cobain een goede persoonlijke vriend was van Moore en Gordon.
Als je niet beter weet, lijkt het wel of Gordon een beetje schrijft als een oudere die vindt dat vroeger alles beter was. Bijvoorbeeld wanneer ze het huidige New York vergelijkt met dat van begin jaren tachtig:
Today, Soho has been taken over by one echo-effect mall-friendly chain store after another – no one else can afford the rents, I guess. Dave's Luncheonette, the twenty-four-hour joint on Broadway and Canal, one stop after the Mudd Club, is long gone. Canal Jean, whose $5 bins fronting the sidewalk once dressed everyone I knew in bright-colored jeans and black tops, is another institution worn down and chased out. [...] Maybe the methadone clinic on Spring Street where Sid Vicious used to go is still there. Otherwise, nothing's left but the big Catholic church on Church Street, though today it's being squeezed hard by boutiques and little specialty restaurants. (p.84-85).
Maar misschien heeft ze wel een punt met die weemoed; ik ben bijvoorbeeld wel geneigd haar gelijk te geven in haar lamentatie over de hedendaagse alternatieve muziekscène:
Did the 1990's ever exist? Mainstream American music today is just as conservative as it was back in the 1980's. Experimental music has become an genre. Late-night TV ads for music compilations mix and merge the eighties and nineties in a way that makes me nervous. (p.262)
De uitgave is wat goedkoop, met niet al te hoge kwaliteit papier. Het boek bevat een flink aantal foto's; het ware echter beter geweest wanneer deze van een toelichting waren voorzien, want te dikwijls is niet duidelijk wie er op de foto's zijn afgebeeld of in welke periode de foto is genomen.
